Cách chọn ngày tốt khai trương, động thổ, nhập trạch
Đăng · 9 phút đọc

Mỗi việc lớn cần một ngày riêng: khai trương, động thổ, nhập trạch, sửa mộ phần. Cách chọn ngày theo Hoàng lịch, loại ngày xung tuổi, kèm ví dụ dễ làm.
Cuối năm là mùa của nhiều việc lớn: mở cửa hiệu đầu xuân, sửa lại ngôi nhà, dọn về nhà mới, hay tu bổ phần mộ trước Tết. Mở tờ lịch ra, thấy ngày nào cũng ghi "tốt" hay "xấu", nhiều người lớn tuổi băn khoăn không biết nên tin ngày nào. Bài này giúp bạn hiểu vì sao mỗi việc cần một ngày riêng, và cách chọn ngày thong thả, không rối.
Xin nói trước một điều: xem ngày là nếp văn hóa để gia đình thêm yên tâm, mang tính tham khảo. Điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành và sự chuẩn bị chu đáo.
Ngày Hoàng đạo trên tờ lịch có phải ngày tốt cho mọi việc?
Không hẳn. Nhiều người chỉ nhìn xem hôm đó có phải ngày Hoàng đạo hay không rồi làm. Thực ra Hoàng đạo chỉ là một phần của bức tranh.
Hoàng lịch cổ truyền còn ghi cho từng ngày những việc nên làm (gọi là Nghi) và việc nên tránh (gọi là Kỵ). Vì vậy một ngày rất hợp để cưới gả có thể lại không hợp để động đất, và ngược lại.
Đây cũng là lý do bạn nên chọn ngày theo đúng việc định làm, rồi mới tính đến chuyện hợp tuổi.
Hoàng lịch cổ truyền chọn ngày dựa trên những gì?
Có ba lớp thông tin mà các thầy xem ngày thường đối chiếu:
- 12 Trực: Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế. Mỗi ngày thuộc một Trực, xoay vòng theo tháng. Mỗi Trực có "tính cách" riêng, hợp việc này hơn việc kia.
- Nhị thập bát tú: 28 vì sao, mỗi ngày ứng với một sao, cũng có sao hợp việc xây dựng, có sao hợp việc buôn bán.
- Cát tinh và hung tinh: các sao tốt xấu của từng ngày, cộng với yếu tố xung tuổi của người đứng lễ.
Bạn không cần thuộc hết. Sách xưa tổng hợp lại thành mục "Nghi" và "Kỵ" cho mỗi ngày, và đó chính là phần mà công cụ Xem ngày tốt của Con Cháu Trăm Họ dùng để lọc: nó quét Hoàng lịch, giữ lại các ngày có ghi đúng việc bạn chọn.
Bảng tra nhanh: việc nào xem theo mục "Nghi" nào
| Việc cần làm | Các việc "Nghi" trong Hoàng lịch được xét |
|---|---|
| Khai trương, mở hàng | khai trương, ký kết, giao dịch, thu tiền của |
| Động thổ, xây sửa nhà | động thổ, tu sửa, khởi công nền, dựng cột, cất nóc |
| Nhập trạch, về nhà mới | vào nhà mới, chuyển chỗ ở, kê giường |
| An táng, cải táng, sửa mộ | an táng, phá thổ, cải táng |
| Cưới hỏi | cưới gả, dạm ngõ, đính hôn |
| Xuất hành, đi xa | xuất hành |
Nguồn: bộ lọc mục đích của công cụ Xem ngày tốt trên Con Cháu Trăm Họ, dựa trên mục "Nghi" của Hoàng lịch.
Chọn ngày khai trương, mở hàng, ký hợp đồng
Khai trương là lúc cửa hiệu đón những vị khách đầu tiên, nên người ta mong ngày thuận lợi cho buôn bán, giao dịch, thu tiền. Khi xem ngày, bạn nên chú ý:
- Ngày có ghi khai trương, giao dịch, ký kết trong mục "Nghi".
- Nếu theo 12 Trực, nhiều người ưa các ngày như Khai, Thành, Mãn (mang ý mở đầu, nên việc, đầy đặn). Đây là quan niệm dân gian để bạn tham khảo.
- Ngày không xung với tuổi chủ cửa hiệu.
- Giờ mở cửa buổi sáng, khi cả nhà thong thả, có thể thắp nén hương cúng Thần Tài, Thổ địa trước.
Một việc rất đời thường nhưng quan trọng: chọn ngày mà hàng hóa, nhân sự, giấy phép đã sẵn sàng. Ngày đẹp đến đâu mà ngày hôm đó còn lúng túng thì cũng khó an tâm.
Chọn ngày động thổ, xây sửa nhà
Động thổ là lần đầu tiên "động đến đất", nên người xưa rất cẩn trọng. Với việc này, bạn nên xét:
- Ngày có ghi động thổ, tu sửa, khởi công nền hoặc dựng cột, cất nóc trong mục "Nghi".
- Theo quan niệm dân gian, nhiều người ưa các ngày Trực như Định, Kiến, Khai cho việc khởi công, và cố tránh những ngày được xếp vào nhóm đụng đất như Thổ phủ, Địa tặc, Sát chủ. Vì sách mỗi nơi ghi hơi khác nhau, bạn nên đối chiếu thêm với người am hiểu nếu muốn kỹ.
- Ngày không xung tuổi người đứng lễ.
Trước khi tìm ngày, đừng quên bước nền tảng: năm xây có hợp tuổi gia chủ hay không. Bạn có thể tra bằng công cụ Xem tuổi làm nhà (xét Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai). Nếu muốn tự bấm đốt tay cho dễ nhớ, mời bạn đọc bài Cách tính Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai. Nếu năm xây chưa thuận, nhiều gia đình chọn cách mượn tuổi người hợp trong họ, bạn có thể đọc thêm ở bài Mượn tuổi làm nhà như thế nào. Khi đó ngày động thổ sẽ xem theo tuổi người đứng lễ.
Chọn ngày nhập trạch về nhà mới
Nhập trạch là ngày gia đình chính thức dọn về ở, nên ngoài ngày đẹp còn có phần lễ nghĩa:
- Chọn ngày có ghi vào nhà mới, chuyển chỗ ở trong mục "Nghi", và không xung tuổi chủ nhà.
- Nhiều nhà chọn buổi sáng đến trưa, khi trời sáng sủa, cả nhà đông đủ.
- Làm lễ cáo Thổ công, Thổ địa để xin phép về nhà mới, sau đó rước bát hương gia tiên về an vị.
- Đồ mang vào nhà trước thường là những thứ mang ý no đủ: nồi cơm, hũ gạo, muối, nước sạch, cái chiếu mới.
Nếu bàn thờ gia tiên được rước từ nhà cũ sang, đây cũng là dịp tốt để cả nhà ngồi lại, nhắc con cháu về nguồn gốc dòng họ. Gia đình nào chưa ghi chép lại, có thể xem hướng dẫn cách viết gia phả dòng họ để cùng làm.
Chọn ngày sửa mộ phần, cải táng: khác với nhà ở
Nhà ở của người sống gọi là Dương trạch, nơi yên nghỉ của tổ tiên gọi là Âm phần. Hai việc này xem ngày khác nhau, không nên lấy ngày dọn nhà để sửa mộ.
Với việc tu bổ mộ phần hay cải táng, công cụ chọn mục An táng, cải táng (xét các việc như an táng, phá thổ, cải táng). Ngoài ra, dân gian còn có những điều kiêng cữ riêng như Trùng tang hay Trùng phục. Vì đây là chuyện hệ trọng và mỗi vùng quan niệm một khác, bạn nên bàn bạc với trưởng tộc và các bậc cao niên trong họ trước khi quyết định.
Dịp tảo mộ thường rơi vào cuối năm hoặc tiết Thanh minh. Thay vì lo lắng, hãy coi đây là dịp con cháu quây quần, dọn dẹp, thắp hương cho tổ tiên. Nếu cần nhớ ngày giỗ của từng người để sắp lịch về quê, bạn có thể dùng công cụ Tính ngày giỗ theo âm lịch hoặc đọc bài cách tính ngày giờ theo âm lịch.
Tự tìm ngày đẹp trên Con Cháu Trăm Họ trong vài bước
Bạn có thể làm ngay trên điện thoại, không cần đăng ký:
- Mở công cụ Xem ngày tốt.
- Chọn việc cần làm: khai trương, động thổ, nhập trạch, an táng, cưới hỏi hoặc xuất hành.
- Chọn khoảng thời gian muốn tìm, từ 1 tháng đến 3 năm tới.
- Nhập ngày sinh của người đứng lễ. Công cụ sẽ tự loại các ngày xung tuổi. Bạn có thể bỏ trống nếu chỉ muốn xem tham khảo.
- Đọc danh sách ngày, ghi lại vài ngày thuận tiện rồi bàn với gia đình.
Ví dụ thật từ công cụ
Thử quét 60 ngày từ 08/02/2027 (mùng 1 Tết Đinh Mùi là 06/02/2027) cho mục Khai trương, mở hàng. Khi chưa nhập tuổi, 6 ngày đầu công cụ trả về gồm: 08/02, 14/02, 16/02, 23/02, 26/02 và 28/02/2027.
Khi nhập người sinh năm 1990 (Canh Ngọ), công cụ loại hai ngày 14/02 (Giáp Tý) và 26/02 (Bính Tý), vì ngày Tý đối xung với tuổi Ngọ. Danh sách 6 ngày lúc này được lấp bằng hai ngày kế tiếp là 01/03 và 04/03/2027.
Ví dụ trên chạy từ công cụ ngày 06/11/2026, chỉ minh họa cách công cụ lọc, không phải lời khuyên chọn ngày cho bạn. Bạn hãy nhập ngày sinh của chính mình để có kết quả đúng.
Nếu người đứng lễ và gia chủ khác tuổi, bạn có thể dùng thêm Xem hợp tuổi để so độ hòa hợp trước khi chọn ai đứng lễ.
Và nếu muốn lưu lại tuổi, ngày sinh của cả họ để mỗi lần xem ngày không phải hỏi lại, bạn có thể tạo gia phả miễn phí trên Con Cháu Trăm Họ.
Vài lời nhắn gửi trước khi chọn ngày
- Chọn việc trước, chọn ngày sau. Đừng lấy một ngày "đẹp" rồi mới tìm việc để làm.
- Còn nhiều ngày thì tránh ngày xung tuổi, nhưng đừng quá căng thẳng nếu công việc buộc phải làm sớm.
- Hỏi ý người lớn trong họ. Mỗi vùng có tục lệ riêng, lời bậc cao niên luôn đáng quý.
- Chuẩn bị chu đáo quan trọng hơn con số trên tờ lịch.
Kết quả của công cụ và các nội dung trong bài chỉ mang tính tham khảo, theo văn hóa dân gian, không thay thế ý kiến của người am hiểu hay quyết định của gia đình. Chúc gia đình bạn mọi việc lớn đều thuận lợi và bình an.
Câu hỏi thường gặp
- Vì sao cùng một ngày âm lịch, tốt cho khai trương lại không hợp để động thổ?
- Vì mỗi việc cần một điều kiện khác nhau. Khai trương cần ngày thuận cho buôn bán, thu tiền; động thổ cần ngày thuận cho việc đụng đến đất. Hoàng lịch ghi riêng việc nên làm (Nghi) và việc nên tránh (Kỵ) cho từng ngày, nên một ngày có thể hợp việc này mà không hợp việc kia.
- Xem ngày tốt có cần biết giờ sinh không, hay chỉ cần ngày tháng năm sinh?
- Để loại ngày xung tuổi thì chỉ cần năm sinh, vì ngày bị xem là xung khi con giáp của ngày đối xung với con giáp của tuổi. Công cụ Xem ngày tốt trên Con Cháu Trăm Họ cũng chỉ hỏi ngày sinh, không cần giờ sinh. Giờ sinh chỉ cần khi lập lá số tử vi.
- Ngày xung tuổi gia chủ nhưng có nhiều sao tốt thì có nên dùng không?
- Nhiều gia đình vẫn ưu tiên tránh ngày xung tuổi người đứng lễ nếu còn ngày khác để chọn. Khi bắt buộc phải làm vào ngày đó vì công việc, nhiều nơi nhờ người hợp tuổi đứng lễ thay hoặc hỏi ý người am hiểu trong họ. Tất cả chỉ mang tính tham khảo, điều quan trọng là gia đình yên tâm và đồng thuận.
- Khi nhập trạch, ai là người bốc bát hương và đọc văn khấn gia tiên?
- Theo nếp thường thấy, người nam trụ cột hoặc người lớn tuổi nhất trong gia đình bưng bát hương, gia chủ đọc văn khấn. Nếu nhà làm theo tục mượn tuổi thì người cho mượn tuổi bước vào trước và dâng hương báo cáo. Mỗi vùng, mỗi họ có thể khác đôi chút, nên hỏi trưởng tộc hoặc bậc cao niên của dòng họ.


